Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulaması; NACE kodu, bir işletmenin faaliyet alanını gösteren altı haneli uluslararası sınıflama kodudur. Her mükellefin kayıtlarında resmi bir faaliyet kodu olarak yer alır. Bu kod, işletmenin faaliyet konusu ve vergi uygulamalarında referans olarak kullanılır. GİB’in Yeni Uygulaması: NACE Koduna Göre KDV Oranları Gelir İdaresi Başkanlığı, 2025 yılında (özellikle 12 Eylül 2025 itibarıyla) NACE kodlarına göre KDV oranlarının belirlenmesini zorunlu hale getiren yeni bir düzenleme uygulamaya koymuştur: Artık işletmelerin ödeme kaydedici cihazlarında (ÖKC / yazar kasa) ve e-belge sistemlerinde otomatik olarak sadece NACE koduna uygun KDV oranı tanımlanır. Sistemde NACE koduna uygun olmayan KDV oranı tanımlı ise, o oranda satış ve buna bağlı fatura/fiş düzenleme işlemi uygulama tarafından engellenir veya hata verir. Bu düzenleme GİB’in e-belge ve ÖKC sistemleri üzerinden yürütülmektedir; yani fiili olarak uygunsuz NACE koduyla ödeme kaydedici cihazdan işlem yapılmasına izin verilmemektedir. A) KDV oranı uyumsuzluğu nedeniyle işlem reddi NACE kodu ile uyumlu olmayan bir KDV oranı kullanarak satış yapmaya çalıştığınızda, cihaz veya e-belge sistemi bu işlemi reddedebilir veya hata çıkarabilir. Bu durumda, satış ve bağlı fatura oluşturma işlemi sistemde tamamlanmayabilir. B) Elektronik fatura / e-arşiv kesimi için sistem çıkışında hata E-Fatura / e-Arşiv sistemine gönderim esnasında, işletme kayıtlarındaki NACE kodu veya KDV oranı arasında uyumsuzluk varsa, sistem teknik olarak faturayı kayda geçirmez. Bu, fatura kesme “teknik” olarak tamamlanmadığı anlamına gelebilir. Uygulamada NACE koduna göre tanımlanan KDV oranı ve faaliyet sınıflandırması üzerinden sistemsel uyumluluk zorunluluğu getirilmiştir. ― Bu yüzden yanlış veya eksik NACE kodu fatura/fiş düzenleme süreçlerinde soruna yol açabilir. NACE Kodunun Yanlış Olması Halinde Ne Yapılmalı? Eğer işletmenizin faaliyet alanına uygun NACE kodu kayıtlı değilse: Vergi levhanızı kontrol edin – Gelir İdaresi Başkanlığı kaydındaki NACE kodunun doğru olup olmadığına bakın. NACE kodu güncelleme başvurusunda bulunun – Uygun olmayan kod varsa bağlı bulunduğunuz vergi dairesine resmi dilekçe ile başvurun ve doğru faaliyet kodunu talep edin. Muhasebecinizle çalışın – Özellikle POS/ÖKC cihazı ve e-fatura sistemlerinde doğru KDV oranlarının NACE koduna uygun şekilde tanımlanması için mali müşavir desteğini alın.
Özetle: Gelir İdaresi Başkanlığı, elektronik belge ve ödeme kaydedici cihaz uygulamalarında, işletmenin NACE koduna uygun KDV oranlarıyla işlem yapılmasını zorunlu hale getirmiştir. Bu nedenle uyumsuz bir NACE kodu ile işlem yapılırsa sistemsel olarak satış/fatura kesme reddedilebilir veya hata verebilir. Uygulama fiilen NACE kodu uyumluluğunu zorunlu kılmaktadır.